Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ ΤΥΠΟΥ αριθ. 75/10
Λουξεμβούργο, 8 Ιουλίου 2010
Υπηρεσία Τύπου και Πληροφόρησης

Απόφαση στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-447/08 και C-448/08
ποινική διαδικασία κατά Otto Sjöberg και Anders Gerdin

Η σουηδική νομοθεσία, η οποία απαγορεύει την προώθηση τυχερών παιγνίων διοργανούμενων μέσω διαδικτύου σε άλλα κράτη μέλη από ιδιωτικούς φορείς προς προσπορισμό κέρδους, είναι σύμφωνη με το κοινοτικό δίκαιο
Πάντως, το δίκαιο αυτό απαγορεύει εθνική νομοθεσία που τιμωρεί κατά τρόπο διαφορετικό την προώθηση των τυχερών παιγνίων που διοργανώνονται στη Σουηδία χωρίς άδεια και την προώθηση τυχερών παιγνίων που διοργανώνονται εκτός της επικράτειας του κράτους αυτού.
Η σουηδική νομοθεσία περί τυχερών παιγνίων απαγορεύει και τιμωρεί την προώθηση στη Σουηδία τυχερών παιγνίων άνευ αδείας και διοργανούμενων εκτός της επικράτειας του κράτους μέλους αυτού. Επιφυλάσσει το δικαίωμα εκμετάλλευσης των παιγνίων αυτών σε οργανισμούς που υπηρετούν σκοπούς κοινής ωφελείας ή γενικού συμφέροντος.
Οι Ο. Sjöberg και Α. Gerdin ήταν αρχισυντάκτες και εκδότες, αντιστοίχως των σουηδικών εφημερίδων Expressen και Aftonbladet. Μεταξύ των μηνών Νοεμβρίου 2003 και Αυγούστου 2004, δημοσίευσαν στις αθλητικές σελίδες των εφημερίδων τους διαφημίσεις για τυχερά παίγνια προσφερόμενα στους ιστοτόπους των εταιριών Expekt, Unibet, Ladbrokes και Centrebet, εγκατεστημένων στη Μάλτα και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Για τις πράξεις αυτές, οι οποίες χαρακτηρίσθηκαν παραβάσεις της σουηδικής νομοθεσίας περί τυχερών παιγνίων, καταδικάσθηκε καθένας από αυτούς, σε πρώτο βαθμό, στην καταβολή χρηματικού προστίμου ύψους 50 000 σουηδικών κορώνων (SEK) (περίπου 5 200 ευρώ).
Το Svea hovrätt (Εφετείο της Στοκχόλμης, Σουηδία), το οποίο πρέπει να αποφανθεί επί των εφέσεων που κατέθεσαν οι Ο. Sjöberg και Α. Gerdin, διερωτάται αν είναι συμβατά με το κοινοτικό δίκαιο τα κείμενα επί των οποίων στηρίζονται οι καταδίκες αυτές και, ειδικότερα, οι διατάξεις που προβλέπουν ποινικές κυρώσεις για την προώθηση στη Σουηδία παιγνίων διοργανούμενων εκτός της επικράτειας του κράτους μέλους αυτού.
Με τη σημερινή του απόφαση, το Δικαστήριο υπενθυμίζει κατ’ αρχάς ότι το κοινοτικό δίκαιο απαιτεί την κατάργηση κάθε περιορισμού στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών, ακόμη και αν ο περιορισμός αυτός ισχύει αδιακρίτως για τους ημεδαπούς παρέχοντες υπηρεσίες και τους παρέχοντες υπηρεσίες λοιπών κρατών μελών, οσάκις μπορεί να παρεμποδίσει, να παρενοχλήσει ή να καταστήσει λιγότερο ελκυστικές τις δραστηριότητες του παρέχοντος υπηρεσίες όταν αυτός είναι εγκατεστημένος σε άλλο κράτος μέλος, όπου νομίμως παρέχει ανάλογες υπηρεσίες.
Το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι η σουηδική νομοθεσία, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την απαγόρευση της προώθησης στη Σουηδία τόσο των τυχερών παιγνίων που διοργανώνονται νομίμως σε άλλα κράτη μέλη όσο και των παιγνίων που διοργανώνονται άνευ αδείας στη Σουηδία, συνεπάγεται τον περιορισμό της συμμετοχής των σουηδών καταναλωτών σε αυτά τα παίγνια.
Πάντως, το κοινοτικό δίκαιο επιτρέπει περιορισμούς δικαιολογούμενους ιδίως για λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίας υγείας. Ελλείψει κοινοτικής εναρμονίσεως σε επίπεδο Ένωσης όσον αφορά τα τυχερά παίγνια, σε κάθε κράτος μέλος εναπόκειται να εκτιμήσει, στον τομέα αυτό, σύμφωνα με τη δική του κλίμακα αξιών, τον τρόπο προστασίας των εμπλεκομένων συμφερόντων. Τα κράτη μέλη είναι, συνεπώς, ελεύθερα να καθορίζουν τους σκοπούς της πολιτικής τους στον τομέα των τυχερών παιγνίων και, ενδεχομένως, να προσδιορίζουν με ακρίβεια το επίπεδο της επιδιωκόμενης προστασίας. Εντούτοις, οι περιορισμοί τους οποίους επιβάλλουν www.curia.europa.eu
πρέπει να πληρούν τις απορρέουσες από τη νομολογία του Δικαστηρίου προϋποθέσεις όσον αφορά την τήρηση της αρχής της αναλογικότητας και πρέπει να εξεταστεί ιδίως αν η σουηδική νομοθεσία είναι πρόσφορη για την επίτευξη του ή των νομίμων σκοπών που επικαλείται το κράτος μέλος αυτό και αν βαίνει πέραν αυτού που είναι αναγκαίο για την επίτευξη των σκοπών αυτών.
Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι δεν αμφισβητείται, κατά το αιτούν δικαστήριο, ότι ο αποκλεισμός των ιδιωτικών κερδοσκοπικών συμφερόντων από τον τομέα των τυχερών παιγνίων συνιστά θεμελιώδη αρχή της συναφούς σουηδικής νομοθεσίας. Η άσκηση των δραστηριοτήτων αυτών επιφυλάσσεται στη Σουηδία σε οργανισμούς που υπηρετούν σκοπούς κοινής ωφελείας ή γενικού συμφέροντος, ενώ άδειες εκμετάλλευσης τυχερών παιγνίων έχουν χορηγηθεί αποκλειστικώς σε δημόσιους ή κοινωφελείς οργανισμούς.
Το Δικαστήριο διαπιστώνει συναφώς ότι θεωρήσεις πολιτιστικής, ηθικής ή θρησκευτικής τάξεως μπορούν να συνεπάγονται τη δικαιολόγηση περιορισμών στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών από διοργανωτές τυχερών παιγνίων, ιδίως στο μέτρο που θα μπορούσε να κριθεί μη αποδεκτή η αποκόμιση ιδιωτικού κέρδους από την εκμετάλλευση ενός κοινωνικού πλήγματος ή της αδυναμίας των παιχτών και της ατυχίας τους. Αναλόγως της κλίμακας αξιών εκάστου κράτους μέλους και λαμβανομένης υπόψη της εξουσίας της διακριτικής ευχέρειας που έχουν, είναι θεμιτό τα κράτη μέλη να περιορίζουν την εκμετάλλευση των τυχερών παιγνίων, εμπιστευόμενα αυτή σε δημόσιους ή κοινωφελείς οργανισμούς.
Δεδομένου ότι οι φορείς που δημοσίευσαν τις διαφημίσεις εξαιτίας των οποίων απαγγέλθηκαν οι κατηγορίες στην κύρια δίκη είναι ιδιωτικές επιχειρήσεις κερδοσκοπικού χαρακτήρα, οι οποίες ουδέποτε θα μπορούσαν να λάβουν, δυνάμει της σουηδικής νομοθεσίας, άδεια εκμετάλλευσης τυχερών παιγνίων, το Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η σουηδική νομοθεσία ανταποκρίνεται στον σκοπό του αποκλεισμού των ιδιωτικών κερδοσκοπικών συμφερόντων από τον τομέα των τυχερών παιγνίων και μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί αναγκαία για την επίτευξη ενός τέτοιου σκοπού. Το κοινοτικό δίκαιο δεν απαγορεύει, επομένως, τέτοια ρύθμιση.
Ακολούθως, το Δικαστήριο σημειώνει ότι η σουηδική νομοθεσία την οποία παρέθεσε το Svea hovrätt προβλέπει ποινικές κυρώσεις μόνο για την προώθηση τυχερών παιγνίων διοργανούμενων σε άλλο κράτος μέλος και δεν εφαρμόζεται για την προώθηση τέτοιων παιγνίων διοργανούμενων στη Σουηδία άνευ αδείας, η οποία τιμωρείται αποκλειστικώς με διοικητικό πρόστιμο. Επισημαίνει, πάντως, ότι δεν υπάρχει σύγκλιση απόψεων μεταξύ, αφενός, της σουηδικής κυβερνήσεως και, αφετέρου, των Ο. Sjöberg και Α. Gerdin, ως προς το αν ένας άλλος σουηδικός νόμος προβλέπει κυρώσεις για την προώθηση τυχερών παιγνίων διοργανούμενων στη Σουηδία άνευ αδείας οι οποίες είναι αντίστοιχες με τις ισχύουσες για την προώθηση τέτοιων παιγνίων διοργανούμενων σε άλλο κράτος μέλος.
Το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι, στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, η ερμηνεία των εθνικών διατάξεων εναπόκειται στα εθνικά δικαστήρια και όχι στο Δικαστήριο. Συνεπώς, εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξετάσει αν οι δύο επίμαχες παραβάσεις, καίτοι εντάσσονται σε διαφορετικές νομικές ρυθμίσεις, εξασφαλίζουν ισοδύναμη μεταχείριση. Αυτό το δικαστήριο οφείλει, ειδικότερα, να εξακριβώσει αν, σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατικά, οι εν λόγω παραβάσεις τιμωρούνται από τις αρμόδιες αρχές με την ίδια επιμέλεια και καταλήγουν στην επιβολή αντίστοιχων κυρώσεων από τα αρμόδια δικαιοδοτικά όργανα.
Έτσι, το Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι αν οι δύο επίμαχες παραβάσεις τυγχάνουν αντίστοιχης μεταχείρισης, το εθνικό καθεστώς δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι εισάγει δυσμενείς διακρίσεις. Αντιθέτως, αν τα πρόσωπα που προωθούν τυχερά παίγνια διοργανούμενα στη Σουηδία άνευ αδείας τιμωρούνται με λιγότερο αυστηρές κυρώσεις από εκείνες με τις οποίες τιμωρούνται τα πρόσωπα τα οποία διαφημίζουν τέτοιου είδους παίγνια διοργανούμενα σε άλλα κράτη μέλη, το σουηδικό καθεστώς εισάγει δυσμενή διάκριση η οποία έρχεται σε αντίθεση με το κοινοτικό δίκαιο.

.